فندق (corylus avellana L)
این گیاه از تیره فندق (Corylaceae) بوده و گیاه یک پایه بشمار می آید. گل های نر به صورت شاتون در جانب شاخه های یک ساله قرار دارند و گل های ماده نیز در جانب و یا انتهای شاخه های یک ساله با کلاله قرمز رنگ و به صورت خوشه ای حاصل می شوند. هر گل آذین گل های ماده فندق 10 عدد گل کوچک دارد اما در هر خوشه 3-2 عدد میوه تشکیل می شود. گل های فندق 3 تا 4 سال پس از کاشت ظاهر می شوند. اما باردهی از 5 الی 6 سالگی آغاز می گردد و به مدت 20-10 سال درختان فندق باروری اقتصادی دارند. میوه های فندق از نوع میوه های فندقه بوده و فرابر میوه در طی فصل رشد سفت و سخت شده و چوبی می گردد و این میوه ها داخل برگ هایی که ظرف نامیده می شوند، قرار دارند.
گرچه چوب فندق به سرمای زیاد مقاوم است اما به جوانه های گل فندق در 10- درجه سانتی گراد آسیب جدی وارد می شود و موجب کاهش محصول می گردد. زیرا فندق در طول ماه های زمستان شکوفه می دهد و تولید محصول خوب به مناطقی محدود می شود که دریا از اثر سرمای زمستان در حین گلدهی جلوگیری نماید. جوانه های برگ فندق همانند جوانه های سیب به استراحت بیشتر (1700-800 ساعت زیر 7 درجه سانتی گراد) اما جوانه های گل به استراحت کمتری نیاز دارند. با توجه به موارد ذکر شده می توان فندق را از درختان میوه مناطق معتدل گرم بشمار آورد. زیرا به طور کلی به سرماهای شدید زمستان مقاوم نمی باشد. فندق گیاه خود ناسازگار بوده و لذا برای گرده افشانی مطلوب بهتر است 12-10 درصد از درختان فندق از ارقام گرده دهنده باشند. در ضمن ارقام مختلف فندق حالت نر پیش رسی و یا ماده پیش رسی دارند. در صورت دمای بیشتر در اواخر زمستان حالت نر پیش رسی و در هوای خنک تر حالت ماده پیش رسی ظاهر می شود. گل های نر در اواسط اردیبهشت تا اواسط خرداد و گل های ماده در اواسط تیر تا اوایل شهریور ماه متمایز می شوند. شاتون های گل های نر در طول فصل رشد از اوایل خرداد آشکار می شوند. اما گل های ماده به صورت خوشه ای بوده و تا اوایل زمستان ظاهر نمی شوند. در مناطقی که زمستان های ملایم دارند، گرده افشانی در طی زمستان انجام می گیرد. اما در مناطقی که زمستان های سرد دارند گرده افشانی در اوایل بهار صورت می گیرد. لوله های گرده از دی ماه تا خرداد که به تخمدان می رسند، به حالت رکود باقی می مانند، عمل تلقیح در اواخر بهار انجام می گیرد. بعد از عمل تلقیح رشد سریع در میوه آغاز می شود و در طول این دوره سقط جنین قابل توجهی نیز به وجود می آید. این سقط ممکن است به علت کمبود بر (B) و نیز زیادتر جنین به این ماده باشد. خاک های عمیق و قابل نفوذ با PH کمی اسیدی برای رشد فندق مناسب است. فاصله کشت فندق در حدود 6-5 متر می باشد و به صوت تک تنه و یا توده ای که اجازه رشد به پاجوش ها داده می شود، پرورش می یابد و به گیاهان تک بوته شکل جامی یا شلجمی داده می شود. ازدیاد فندق اکثراً توسط پاجوش می باشد ما می توان به روش خوابانیدن و پیوند نیز ازدیاد داد. از مناطق مهم کشت و تولید فندق در دنیا می توان به ترتیب ترکیه، ایتالیا، اسپانیا و امریکا را نام برد. از مناطق کشت در ایران می توان به ارومیه، قزوین و گرگان اشاره نمود.