هندوانه ابوجهل(Colocynthin Citrullus)  (حنظل)

هندوانه ابوجهل میوه ای تلخ مزه از راسته کدوئی ها(Cucurbitales) ، خانواده کدو(Cucurbitaceae) و جنس سیترولوس(citrullus) می باشد. در فارسی نام های مختلفی مانند حنظل، کدوی تلخ، سیب تلخ، هنچل، فنک، شری، خربزه روباه به این گیاه می دهند. هندوانه ابوجهل گیاهی علفی، چند ساله و دارای ساقه های خوابیده یا پیچک دار، بالا رونده و پوشیده از تار می باشد. برگ ها به صورت متناوب و همچنین گل های نر و ماده جداگانه روی یک پایه و به رنگ زرد نارنجی می باشند.

 میوه این گیاه کروی، زرد رنگ، به اندازه یک پرتغال با پوست نازک ولی سخت، با مغز سفید و دانه های سفید بیضی شکل می باشد. میوه هندوانه ابوجهل حاوی گلیکوزیدی با طعم بسیار تلخ، به نام کولوسینتین (Colocynthis ) است. خوردن میوه این گیاه برای انسان موجب کولین حاد و اسهال خونی می شود. مصرف میوه ی گیاه به مقدار ۲۵۰ میلی گرم به ازاء هر کل وزن بدن گوسفند، حتی برای مدت طولانی، ایجاد مسمومیت در این دام نمی کند، ولیکن مصرف توام برگ و میوه آن با دوزهای بیشتر از ۲۵۰ میلی گرم به ازاء هر کیلو وزن بدن گوسفند، موجب پیدایش نشانه های اسهال، بی اشتهایی، کاهش وزن و مرگ در عرض ۴ ساعت تا ۲۵ روز می شود.

البته گمان می رود عصاره کوکوربیتاسین گیاه هندوانه ابوجهل خواص درمانی داشته باشد. همچنین مصرف آن برای بیماران دیابتی توصیه شده است. عصاره گیاه هندوانه ابوجهل در مهار رشد سلول های سرطانی مؤثر است.

فصل کشت هندوانه در منطقه چاله و چارتاقی کویر آران و بیدگل از اردیبهشت ماه آغاز می شود. پشت چهره خشک و بی آب این قسمت از کویر، خاکی حاصلخیز نهفته است که یکی از بهترین مناطق برای کشت هندوانه است. هندوانه ابوجهل در لرستان، خوزستان، فارس، کرمان، بندرعباس، بلوچستان، خراسان، تهران و یزد نیز می روید.