شانکر عمقی پوست گردو

شانکر عمقی پوست

نام دیگر بیماری: شانکر آوند آبکش

عامل شانکر عمقی پوست باکتری Brenneria rubrifaciens است. این نامگذاری به دلیل تولید رنگدانه صورتی در محیط کشت است.

نشانه های بیماری

شانکر عمقی پوست عمیقتر و خطرناکتر از شانکر سطحی است. معمولاً درختان 8-6 ساله یا مسنتر به این بیماری مبتلا میشوند. نشانه اصلی آن ایجاد شکافهای طولی در پوست تنه و شاخه های اصلی است که از اواخر بهار تا اوایل پاییز، تراوشات غلیظ قهوه ای – قرمز رنگی حاوی سلولهای باکتری و شیره گیاهی از آنها خارج میشود. این تراوشات پس از خشک شدن، قهوه ای – سیاه رنگ شده و ظاهری شبیه خونریزی به درخت میدهند. طول شانکرهای بسته به سن درخت، شرایط محیطی و فصل، از 30 سانتیمتر در بهار تا 60 سانتیمتر در تابستان افزایش می یابد. این باکتری با مصدوم کردن آوند آبکش، موجب اختلال در حرکت قند میشود که در نتیجه، درخت دچار زوال عمومی، تنکی تاج، زردی برگ، خزان زودرس، خشکی شاخه، افت محصول و حتی مرگ میشود.

چرخه بیماری

باکتری عامل این بیماری در تراوشات خشکیده روی تنه درخت یا درون شانکر زمستان گذرانی میکند. سپس از اوایل بهار تا اواخر پاییز فعال میشود و به همراه تراوشات به بیرون جاری میشود. این باکتری نمیتواند برای مدت طولانی روی درخت یا در خاک زنده بماند. سپس توسط باران و آبیاری بارانی به سایر درختان منتقل شده و از راه زخمهای عمیقی که به پوست داخلی رسیده باشند نفوذ میکند. درخت در بهار و تابستان به شدت به این بیماری حساس و در زمستان مقاوم است.

کنترل

اقدامات زراعی

بهترین راه کنترل، تقویت درخت است. شانکر در خاکلهای خشک و فقیر و تابستانهای گرم طغیان میکند و کوددهی و آبیاری منظم مانع ایجاد یا گسترش آن میشود. تقویت درخت با استفاده از کودهای فسفاته و پتاسه در اسفند ماه (1-5/0 کیلوگرم بر درخت)، ازته (1-5/0 کیلوگرم بر درخت نیمی در فروردین و مابقی یک ماه بعد) و دامی در زمستان به صورت برگردان به عمق 30 سانتیمتری خاک (40-30 تن در هکتار هر 3-2 سال یکبار) توصیه میشود.

برداشتن صحیح میوه

مهمترین راه نفوذ این باکتری زخمیها عمیق پوستی تازه است که نباید در زمان برداشت ایجاد شوند. ضدعفونی چوب و گیره های دستگاه میوه تکانی.

مبارزه شیمیایی

این بیماری تاکنون با استفاده از سموم شیمیایی یا تزریق آنتی بیوتیک قابل کنترل نبوده است. بریدن شانکر همراه با ضدعفونی محلهای برش با استفاده از سموم مسی یا هیپوکلریت سدیم فقط در شانکرهای بسیار جوان مؤثر است و در شانکرهای پیشرفته نه تنها باکتری را ریشه کن نمیکند بلکه موجب ضعف بیشتر رخت و تشدید بیماری نیز میشود.

کاشت ارقام مقاوم

از نظر ژنتیک مقاومت، کلیه ارقام گردو به شانکر عمقی پوست حساس اند.