کنه های زیان آور مو

در روی درختان مو گونه های متنوعی از کنه های نباتی از جمله کنه قرمز اروپائی Panonychus pilosus K کنه تار عنکبوتی  Tetranychus urticae koch . Tviennensis Zacher. کنه پابلند Bryobia مشاهده می شوند که گاهی در موستانها خسارت شدید ایجاد می کنند. راجع به این گونه ها در سطح اطلاعات عمومی در سایر بخشها صحبت شده و در مورد عادات و رفتار گونه های مختلف در روی مو باید مطالعات بیشتری صورت گیرد. گونه های اختصاصی مو بشرح زیر می باشند:

کنه گالی مو                                                            Eriophyes vitis Pgst. (Eriophyidae)

 برخلاف گونه های قبلی جانوران این گونه چهارپائی هستند. بر روی برگها ایجاد گال می کنند. طبق نظر متخصصین امریکائی آلودگی شدید این آفت تا ۵۰ درصد بازده محصول را می کاهد، ولی در ایران خسارت شدیدی از این آفت گزارش نشده است.

مشخصات ظاهری و زیست شناسی

این آفت زمستان را بصورت ماده کامل در زیر پولکهای محافظ جوانه مو بسر می برند. جانوران کامل در

حدود 2/0 میلیمتر طول دارند، شکری رنگ هستند و برای مشاهده دقیق آنها باید از میکروسکوپ استفاده کرد. در زیر میکروسکوپ اگر نمونه های آماده شده را از سطح پشتی نگاه کنیم، قسمت سر سینه در ناحیه قدامی برآمده است و در ناحیه خلفی در دو طرف قسمت قلبی شکل دو موی کوتاه دیده می شود. شکم دارای خطوط موازی عرضی است و در انتها دارای تزئینات و چهار موی ماقبل انتهائی است که دوتای خارجی نسبتاً بلند و نازک و دو تای داخلی کوتاه وضخیم هستند. این جانوران گاهی در شکاف پوست تنه و شاخه های اصلی نیز ممکن است مشاهده شوند در بهار بمحض گرم شدن هوا و رشد جوانه ها به اولین برگهای رشد کرده حمله می کنند. تغذیه این جانوران موجب برآمدگی در سطح فوقانی برگها می شود. در سطح زیرین این برآمدگی یا گال های دروغین توده متراکمی از تارهای پنبه ای شکل وجود دارد که کنه ها لابلای آنها فعالیت می کنند. این جانوران طی نسل های مختلف، به تدریج به برگ های  جوان حمله می کنند و دوباره ایجاد گال می کنند. در شرایط مساعد این جانور قادر است تا هفت نسل در سال ایجاد بکند.

کنه زنگار برگ مو یا آکاريوز مو Epitrimerus vitis Nal (Eriophydae)                        

Syn: Phyllocoptes vitis (Nalepa)

Caleptrimerus vitis (Nalepa)

راجع به وجود این گونه در ایران گزارش رسمی در دست نیست. این کنه از نظر بیولوژی شبیه گونه قبلی است با این تفاوت که ایجاد گال نمی کند، ولی در عوض با تراکم شدید و تغذیه از شیره نباتی موجب زنگزدگی و چروکیده شدن برگها و کوتوله شدن شاخه های جوان می گردد. از نظر اندازه و شکل ظاهری کم و بیش شبیه گونه قبلی است با این تفاوت که موهای قسمت خلفی سرسینه خیلی بلند است  در بین خطوط عرضی شکم تزئینات نقطه مانند و مرتبی دیده می شود. موهای ماقبل انتهای شکم فقط یک جفت و خیلی بلند است. در مورد وجود و اهمیت این کنه در ایران باید مطالعات بیشتری صورت گیرد.