پروانه مینوز برگ مو                                                                          Holocasista rivilei St

Lep. Heliozellidae

پروانه مینوز برگ مو آفت جدیدیست که در سالهای اخیر روی درختان مو در اطراف تهران و کرج مشاهده شده است. عجالتاً در اکثر مناطق انتشار جمعیت آن چندان زیاد نیست و تصور نمیرود که زیان اقتصادی داشته باشد. متخصصین اروپائی از وجود این آفت در سواحل دریای مدیترانه گزارش می دهند و اظهار می دارند که خسارت شدید آن در بعضی نواحی سبب اختلال در عملیات فتوسنتز گیاه شده و از میزان قند انگور به نسبت قابل توجهی می کاهد.

مشخصات ظاهری و زیست شناسی

 این آفت زمستان را بصورت لارو کامل در داخل پیله های نازک سفید رنگ در زیر پوستک ها یا روی تنه درخت و حتی لابلای برگهای خشک زیر بوته های مو می گذراند. پیله ها بوسیله دو پولک بیضی شکل از برگ که بوسیله لارو کامل بریده شده است محافظت می شود. این لاروها در بهار تبدیل به شفیره می شوند و حشرات کامل مصادف با باز شدن کامل برگها ظاهر می شوند. این حشرات پروانه های بسیار کوچک و سیاه رنگ هستند که عرض بدن آنها با بالهای باز حدود 5/3 تا ۴ میلیمتر است روی بالهای جلوئی لکه های نارنجی نیز دیده می شود. عموماً این حشرات دارای جلای فلزی هستند. بالهای عقبی نیزه ای شکل با ریشکهای نسبتاً بلند می باشد. پاهای جلوئی سیاه و پاهای میانی و عقبی نقرهای رنگ است. حشرات کامل پس از مختصری تغذیه از مایعات تخمهای خود را در سطح زیرین برگ در داخل رگبرگهای فرعی قرار می دهند. دوره رشد جنین بسته به شرایط آب و هوائی بین ۴ تا ۲۰ روز متفاوت است. لاروها پس از خروج از تخم بین دو لایه برگ از پارانشیم تغذیه می کنند. محل تغذیه لاروها ابتدا بصورت دالان های کج و معوج می باشد، ولی بتدریج پهن شده و بصورت تاولهای نخودی رنگ درمی آید. لاروها پس از پایان دوره تغذیه از دو رویه برگ و در گوشه ای از این تاول دو قطعه بیضی شکل بقطر ۳ تا ۴ میلیمتر جدا می کنند و در داخل آن با تنیدن پیله ابریشمین ظریف برای دوره شفیرگی آماده می شوند. طول بدن لارو در حداکثر رشد حدود ۴ میلیمتر است. رنگ عمومی بدن آن زرد با سر و پشت سینه سیاه است. قطر سر از قطر بندهای سینه بیشتر است. لاروها پس از پایان دوران تغذیه یا جدا کردن پولک های برگ بوسیله رشته های ابریشمین، از برگ آویزان می شوند و خود را بر روی شاخه یا تنه و یا سطح زمین می رسانند و از یک طرف پولک خود را به سطح یک تکیه گاه محکم می کنند، آنگاه تبدیل  به شفیره شده و بفاصله یک تا دو هفته به حشره کامل تبدیل می شوند این حشره در سال دو تا سه نسل ایجاد می کند. معمولاً تراکم انبوهی آفت در جاهائی که شاخ و برگ درختان انبوه و جریان هوا شدید می باشد بیشتر است. از روی لاروهای این آفت پارازیتهای چندی از جمله:

Entodon antispilae Rond (Hym.Eulophidae)

 Eervillae Rond (Hym.Eulophidae)

Eviticola Rond (Hym.Eulophidae)

 lchneumon vitellae Volit (Hym. Ichneumonidae)

جمع آوری شده است. حشرات گونه اول (Eulophidae) معمولاً این آفت بخوبی زیر کنترل دارند و در کرج به فراوانی مشاهده می شود.

روشهای کنترل

برای این آفت عجالتاً مبارزه شیمیائی توصیه نمی شود و تصور می رود هرس منظم درختان بخصوص هرس سبز در کنترل انبوهی آن کفایت کند.