کرمهای شاخدار مو  Theretra alecta                                                                         

Deilephila- (pergesa) elpenor L.

 Syn: Celerio lineata, var.livornica F.

 Syn: Deilephila porcellio L.

Sphinx porcellio L

Lep. Sphingidae

اطلاق کلمه شاخدار به این کرم ها بعلت وجود زائده کم و بیش بلندیست که نزدیک به انتهای شکم لاروها در سطح پشتی دیده می شود و بنظر می رسد که نوعی وسیله دفاع باشد

. . Pergesa elpenor L درشت با بالهای کم عرض و زیتونی رنگ است و عرض بدن با بالهای باز حدود ۷۲- ۶۲ میلیمتر می باشد. روی بالهای جلوئی دو خط مورب تیره در نیمه انتهائی بال دیده می شود. در بالهای عقبی یک نوار پهن سیاه در قاعده دیده می شود. در طرفین سینه دو دسته موهای سیاه رنگ و پرشت وجود دارد. در روی شکم در سطح پشتی سه نوار تیره مشاهده می شود که یکی در وسط و دو دیگر در طرفین قرار گرفته اند.

طول بدن لارو در این گونه به ۶۰ میلیمتر می رسد. در .Clineata var.livornica F عرض بدن حشرات ماده با بالهای باز حدود ۶۰ میلیمتر است. رنگ بالهای جلوی سبز متمایل به بلوطی است که با نوارهای سفید مواج و طولی قطع می شوند. دو نوار سفید یکی در لبه انتهائی و یکی در وسط بال کاملاً مشخص است. روی بندهای اولیه شکم نوارهای عرضی متناوب تیره و روشن قرار دارد که در مجموع منظره شطرنجی به پشت شکم می دهد.لاروهای این دو گونه دو فرم تیره و روشن دارند. و در هر دو فرم یک نوار سفید روی خطوط میانی پشت مشاهده می شود. طول بدن این لاروها در حداکثر رشد به ۸۰ تا ۹۰ میلیمتر می رسد

Theretra (Chaerochampa) alecta L.

پروانه نسبتا بزرگ و برنگ آجری تیره می باشد و بواسطه داشتن بالهای پهن و نوارهای رنگین روی آنها کاملاً مشخص است.

مشخصات ظاهری و زیست شناسی

 هر سه گونه زمستان را بصورت شفیره های لخت در پناهگاهها و یا زیر خاک بسر می برند و در بهار با گرم شدن هوا ظاهر می شوند. حشرات کامل غروب پروازند و قبل از تخمریزی مدت قابل توجهی باید تغذیه کنند. حشرات ماده تخمهای خود را بطور انفرادی در زیر برگها قرار می دهند، تعداد تخم هر حشره ماده حدود ۵۰ تا ۱۰۰ عدد ذکر شده است. این تخم بفاصله ۱۰ تا ۱۵ روز باز می شوند و لاروها پس از خروج از تخم از پارانشیم برگ شروع به تغذیه می کنند. لاروها در سنین بالا تغذیه شدید دارند و بیشتر در شبها فعالیت می کنند. وجود این حشرات بعلت فضولات فراوانی که زیر بوته های مو ریخته شده و نیز از روی برگهای خورده شده مشخص می شود. در هنگام شب اگر کسی از زیر داربست های مو عبور کند، صدای تغذیه این حشرات را بخوبی می شنود. این حشرات در شرایط مختلف آب و هوائی تا سه نسل ایجاد می کنند. ولی بعلت اندام درشت و بعلل طبیعی دیگر که کاملاً روشن نیست، جمعیت این حشرات بخوبی تحت کنترل قرار دارد و به ندرت خسارت شدید آنها مشاهده گردیده است. به همین لحاظ بیولوژی این گونه ها در شرایط کشور ما چندان مطالعه نشده و در خور بررسی دقیق می باشد.

مبارزه

درصورتیکه مبارزه شیمیائی علیه این آفت لزوم پیدا کند، ترکیباتی مانند سوین پودر تجارتی به نسبت 5/1 در هزار و گوزاتیون ۲۵ درصد به نسبت دو در هزار در تقلیل انبوهی این آفت بخوبی مؤثر واقع می شود. ولی در سمپاشی ها باید دقت شود که کنه های نباتی یا زنجرکها طغیان نکنند.