سوسک های گرده خوار
حشرات کامل در باغات میوه با خوردن شکوفه های درختان سیب – گلابی – به و در شمال ایران بخصوص روی مرکبات ایجاد خسارت میکند . فعالیت این حشرات روی درختان غیر مثمره و گیاهان زینتی مشاهده میشود .
سوسک های گرده خوار سیاه OxythyreacinctellaSchaumO.stitica L
سوسکهای گرده خوار بور Epiocometis (=Tropinota ) hirta ( Poda )
E.squalidaScop
E.seniculaMen
گونه ی اول کوچکتر 10-12 میلیمتر برنگ سیاه با نقاط پراکنده سفید رنگ در پشت سینه و روی بالپوشها میباشند . بدن از موهای بسیار ظریف کوتاه و پراکنده پوشیده شده است که بظاهر قابل رؤیت نسیتند . در گونه دوم حشرات کامل نسبتا درشترند 14-16 میلیمتر . نقاط سفید در پشت سینه و روی بالپوشها کم و بیش بصورت لکه هائی دیده میشوند . بعلاوه سطح بدن از موهای نسبتا متراکم و بلند برنگ خاکستری پوشیده شده که در زمینه قهوه ای بدن و در مقابل نور رنگ خاصی به بدن میدهد .
این حشرات در اغلب نقاط ایران کم و بیش دیده میشوند ولی در مناطقی خاص و تحت شرایط بخصوص ایجاد خسارت میکنند . و ان در صورتی است که تراکم انها خیلی زیاد و گیاهان گلدار و در موقع ظهور حشرات کامل منحصر به درختان میوه باشد .
در حاسیه جنگلها که بدلیل فراوانی مواد پوسیده گیاهی شرایط نشو و نمای لاروهای این افت مساعد است ، خسارت شدیدتر است .همچنین در نواحی سردسیری ، در جاهاییکه بدلیل شرایط اب و هوایی و انجام عملیات زراعی ، گیاهان گلدار در موقع ظهور حشرات کامل به درختان میوه از جمله سیب و گلابی محدود میشود ، تراکم این حشرات روی شکوفه این درختان زیاد و در بعضی موارد خسارت انها قابل توجه میباشد .
باید در نظر داشت که درختان میوه چهار تا پنج برابر بیشتر از تعداد میوه هایی که میتوانند نگهدارند شکوفه میدهند . در مورد درختان سیب ، درخت سیب ده ساله و در رشد طبیعی اگر 20تا 25 درصد شکوفه های ان تبدیل به موه شود میزان محصول این درخت در حد مطلوب است . لذا در حالت عادی و در صوذرتیکه میزان شکوفه های یک درخت در حد اپتیمم باشد ، و میزان خسارت این حشرات در از بین بردن شکوفه ها از حد مذکور تجاوز نکند . قاعدتا نباید نگران خسارت احتمالی این حشرات باشیم ولی در صورت کمبود مقدار شکوفه درختان و امکان ریزش میوه ها بدلیل سرمای بهاره ، عوامل دیگر ،  باید نگران خسارت این آفت بوده و بطرق مقتضی جلوی خسارت انها را بگیریم .

زیست شناسی

سوسک های گرده خوار زمستان را به صورت لارو های کامل در زیر خاک و در لابلای مواد پوسیده گیاهی نظیر تنه و ریشه پوسیده درختان  جنگلی یا توده های شاخ و برگ که در زیر خاک مدفون شده باشند، و نیز توده های کود دامی که در  باغ انباشته شده باشند، به سر می برند. این لارو ها سفید شیری  و مانند همه لارو های Scarabacidae دارای بدنی خمیده می باشند. بهترین راه تشخیص  آن ها از لاروهای مشابه مشاهده وضع استقرار موهای روی آخرین حلقه زیرین شکم  می باشد. طول بدن لاروها حداکثر رشد، به ندرت از 15 میلیمتر تجاوز می کند.

گونه E.squalida Scop

 در شرایط آب و هوایی لبنان و سوریه در پائیز تبدیل به حشره کامل می شود ولی تا بهار سال بعد و هنگام ظهور شکوفه ها به حالت گرسنه باقی می ماند. در ایران لاروهای زمستان گذران در اویل بهار تبدیل به شفیره  می شوند و در شرایط آب و هوایی نقاط مختلف کشور از اواسط فروردین تا اواسط اردیبهشت ماه حشرات کامل ظاهر می شوند. حشرات کامل پس از ظهور و قبل از تخم ریزی  باید مدتی از گرده گل ها تغذیه  کنند.در صورتی که تراکم آن ها  در یک ناحیه زیاد باشد، تغذیه آن ها از حد داده های گرده فراتر رفته و از بساک مادگی، گلبرگ ها و حتی نهنج نیز می خورند. در این حالت، گاهی  چندین حشره کامل نر و ماده به صورت انفرادی یا در وضعیت جفت گیری روی یک مجموعه گل دیده می شوند، که به سادگی قابل جمع آوری ست. ظاهراً گل های به رنگ سفید یا آبی خیلی روشن این حشرات را بیشتر جذب می کنند.به علاوه  توده متراکم  شکوغه ها روی یک شاخه و یا گل  آذین هایی که مجموعه گل ها درشت و جالب  توجه  باشند، این حشرات را بیشتر جلب می کنند.این سوسک ها به گل و شکوفه عده  زیادی از گیاهان  اعم از یک ساله و چند ساله حمله می کنند لذا، تراکم آن ها در نواحی که دارای پوشش نباتی متراکم و گل های فراوان در موقع ظهور حشرات کامل باشند، تراکم نسبی آن ها روی درختان میوه کمتر است. در مناطقی که به دلیل شرایط آب و هوایی و یا عملیات زراعی  بجز درختان میوه گیاه گل دار دیگری در موقع خارج شدن حشرات کامل وجود نداشته باشد، ناچار این حشرات خسارت بیشتری ایجاد می کنند. به همین لحاظ  کشت گیاهان تله یکی از مهم ترین راه های جلوگیری از خسارت این آفت می باشد. حشرات ماده پس از تغذیه و جفت گیری، برای تخم ریزی به توده های پوسیده گیاهی و کودهای دامی بر می گردند و تخم های خود را لابلای مواد مذکور قرار می دهند هر حشره ماده حدود 50 تخم می گذارد، تخ ها کم و بیش کروی، مجتمع و در توده ای از مواد ژلاتینی چسبناک قرار گرفته اند. این تخم ها به فاصله 15 تا 20 روز باز می شوند و لاروها پس از خروج از تخم به تغذیه از مواد پوسیده گیاهی می پردازند. این لار ها تا آخر تابستان و اوایل پاییز دوران تغذیه خود را  به پایان می رسانند.(در یک توده کود دامی و مواد پوسیده گیاهی در یک باغ میوه در کرج حدود 15تا25 لارو سوسک  پلن خوار جمع آوری و به آزمایشگاه گروه گیاه پزشکی جهت تعیین گونه های سوسک پلن خوار با توجه به سطح شکمی آخرین حلقه بدن لارو انجام شد) و لاروها پس از آن در داخل گهواره ای بیضی شکل که از ذرات  خاک مواد پوسیده گیاهی و به کمک بزاق خود ساخته است، به استراحت می پردازند. یک نسل در سال دارند.

راه های کنترل

لارو و حشرات کامل سوسک های خانواده carabidae در کاهش جمعیت این آفت نقش حساسی دارند.زنبورهای خانواده Scoliidae بخصوص جنس های Thypha وScolia لاروهای این حشرات را نیز پارازیته می کنند. در اکثر موارد علیرغم مشاهده سوسک های گرده خوار روی شکوفه درختان و حتی مشاهده آثار خسارت آن ها به دلایلی که قبلاً گفته شد از نظر اقتصادی قابل اهمیت نیستند. به هر حال یکی از راه های جلوگیری از نشو و نمای لاروها پخش توده های متراکم مواد پوسیده گیاهی و کودهای دامی و اختلاط آن ها با خاک باغ و مزرعه است. کشت و کار گیاهان تله یا گل های فراوان با گل آذین درشت و چشمگیر که مصادف با شکوفه درختان میوه گلدار شوند، سبب جلب این شرات و تقلیل خسارت می گردد. کشت و کار در خنچه های بداغ، گل سرخ وحشی، یاس سفید و نظایر آنها متناسب با شرایط هر منطقه بسیار مفید است.کلزا یا منداب در سطح باغ نیز مفید واقه شده است. کاربرد سموم شیمیایی جز در موارد خیلی اضطراری توصیه نمی شود و در این موارد نیز باید اولاً از سمومی که روی زنبور عسل و حشرات گرده افشان اثرکشنده کمتری دارند نظیر تکسافن یا تیودان استفاده کرد.