JO WhatsApp Contact Button

آفات گیاهان

کرم های سفید ریشه

کرم های سفید ریشه (Scarab beetles) Scarabaeidae
گونه های این خانواده از نظر رنگ ، اندازه و عادات و رفتار زندگی بسیار متفاوت میباشند . معمولا بدن درشت ، ضخیم و بیضی برامده میباشد . پنجه 5 مفصلی و شاخکها 8 تا 11 مفصلی ، ورقی شکل و سه مفصل انتهائی شاخک بزرگتر و صفحه ای شکل و جدا از هم و گاهی بهم چسبیده و قطعه واحد برجسته ایی را تشکیل میدهد . لاروها خمیده و قوسی شکل و به کرمهای سفید معروف هستند .
گونه هایی که از ایران گزارش شده است :
-Polyphyllaolivieri cast
syn :P .fulloburm
P.abchasicaMotsch
-P.persicaBrske
-P.adspersamotsh
-Melolontha alba (L.)
-M.pectoralis Germ
syn.P.vulgarisol
-M. Kraatzipersicareitt
- M. tibialisKr .
CryptotrogusmiksiciM .
از باغات میوه جمع اوری و در کلیکسیون های حشرات در گروه گیاه پزشکی و موسسه تحقیقات افات و بیماریهای گیاهی موجود است از سن های دیگر از خانواده های Miridae و Pentatomidae که اهمیت اقتصادی انها باید دقیقا بررسی شود . در ایالات متحده امریکا از دوگونه از سن های miridae بنام سن های قرمز نامبرده میشود که تغذیه انها روی میوه سیب بدشکلی و برامدگی و فرورفتگی در سطح ایجاد میکند .
گونه اول در اکثر نقاط کشور ما انتشار دارد و عمده خساراتی که به درختان میوه و سایر نباتات زراعی وارد میشود ، مربوط به ان سات P. adspersa بیشتر در نواحی خراسان انتشار دارد و اختلاف بیولژیک ان با p. olivieri دقیقا معلوم نیست و باید بررسی شود .
گونه های Melolontha اکثرا در نواحی شمال ایران در سواحل دریای مازندران انتشار دارند و از نظر شکل ظاهری با سه گونه قبلی تفاوت کلی دارد . خسارت دوگونه اول بیشتر از سایر گونه ها میباشد .در پاره ای از نشریات داخلی دفتری طالقانی و مدرس اول از خسارت شدید گونه Cryptotrogusmiksici M . در باغهای میوه اطراف کرج و شهریار و سایر باغات میوه در نقاط مختلف ایران ذکر کرده اند .
زیست شناسی و مشخصات ظاهری
حشرات کامل  P. olivieri در حدود 30 تا 40 میلیمتر طول دارند و پهنای بدن انها در عریض ترین قسمت تا 20 میلیمتر میرسد . شاخه ها ده مفصلی است که در حشره نر عفت مفصل و در حضره ماده پنج مفصل بصورت ورقه ایی (Lameliform) در امده است . در حشرات نر این ورقه ها نسبتا بزرگ و در موقع حرکت باز و بسته میشوند . در افراد ماده ورقه ها کوچک است و بصورت سر سنجاق دیده میشود و بهترین وسیله تضخیص افراد نر و ماده میباشد . بعلاوه حشرات ماده در ساق پای جلوئئی سه خار یا دندانه و در افراد نر دو خار یا دندانه دارند رنگ عمومی بدن قهوه ای نیره یا سیاه است که توده هایی از پولک های صدفی رنگ روی انها را پوشانده است . این پولک ها بصورت نوار یا لکه های سفید رنگ در سطح پشتی سر ، سینه و بالپوش های جلوه گر میگردد .
بدین ترتیب که یک نوار سفید از لبه عقبی کلیپئوس و کناره های داخلی چشمهای مرکب شروع میشود و از دو طرف هر یک از نیمه های صفحه پشت سینه اول (pronotum) را به دو قسمت میکند . بعلاوه یک نوار سفید وسطی نیز پشت سینه اول را به دو قسمت مساوی تقسیم میکند . در همهی افراد سیرچه (Scutellum) کاملا سفید بنظر میرسد . در گونه (p. adspersa) حشرات کامل نسبتا کوچکترند (25 تا 32 میایمتر ) رنگ عمومی بدن در سطح پشتی نخودی تیره و بندرت نواراها و لکه های سفید روی ان دیده میشود . دراینگونه روی ساق پای جلوئی افراد نر و ماده سه دندانه یا خار دیده میشود . حشرات کامل M.melolonthaبدنی نسبتا کشیده و باریک دارند . در سطح پشتی قهوه ای کمرنگ یا متمایل به زرد دیده میشود . قسمت لخت انتهائی شکم خیلی بیشتر است .در گونه ی phyllopertahorticola کوچک و تیره رنگ و پرز دار و بندرت نقطه های سفید رنگ روی بالپوش ها دیده میشود .
لاروهای تمام گونه ها ( scarabaeifom) میباشد بدین ترتیب که دارای پاهای سینه ایی نسبتا قوی و بدن خمیده شبیه (c ) بوده و اخر شکم نسبتا بزرگ و متورم است . در روی اخرین نیم حلقه شکمی بدن دو ردیف مو مشاهده میگردد که تعداد و طرز قرار گرفتن انها در گونه های زیر نشان داده شده است :
(Linn ) A-Melolonthamelolontha
(Linn ) B- AmphimallonSolsitialis
(Linn) C-Phylloperthahorticola
D-Polyphyllaolivieri Cast.
باید توجه داشت که در داخل خاک و بخصوص در داخل کودهای دامی خاک برگ تنه و ریشه پوسیده درختان میوه شبیه کرم سفید ریشه مکن است دیده شود که اغلب مربوط به گونه های دیگر میباشد که افت نیستند و عموما از مواد پوسیده گیاهی تغذیه میکنند . بدین ترتیب هر کرم سفید خمیده موجود در خاک کرم سفید ریشه نیست و باید بدقت انها را از هم متمایز کرد .
از نظر زندگی کرم های سفید ریشه اغلب دوره لاروی دو تا سه ساله دارند . حشرات کامل معمولا در ماههای اخر بهار و اوایل تابستان مشاهده میشوند . همگی شب پروازند و اکثرا (بخصوص افراد نر ) در اطراف تله های نوری و چراغ جمع میشوند حشرات نر قابر به تولید صدا هستند . در هنگام روز روی تنه یدرختان و یا زیر کلوخ هایی استراحت میکنند .لصورت حشرات کامل مختصری از برگ درختان میخورند و لکه های خورده شده در روی پهنک برگ ایجاد میکنند . حشرات کامل تخمهای خود را پس از جفتگیری در سطح زمین و بیشتر در شکافها و ترکهای خاک قرار میدهند . تخم ها کم و بیش بیضی نزدیک به کروی برنگ سفید صدفی و بصورت مجتمع دیده میوشد .
دوره جنینی دو تا سه هفته  است و لاروها پس از خروج وارد خاک میشوند و شروع به تغذیه از ریشه گیاهان مختلف میکنند . در سنسن اول که جثه کوچک دارند . اغلب نزدیک به سطح خاک  زندگی میکنند و از ریشه گندمیان نیز میخورند ولی در سنسن بالا اغلب روی ریشه های ضخیم و غده ایی گیاهان از جمله ریشه درختان جمع میشوند و بشدت از انها میخورند .
گاهی تعداد 40 تا 50 عدد لارو روی ریشه درخت دیده میشود لاروها از پوست و حتی از قسمتهای سطحی چوب تغذیه میکنند و بدین ترتیب جریان شیره نباتی را قطع میکنند . درختان مورد حمله زرد میشوند و رشد شاخه های جدید در انها متوقف میشود .میوه ها میریزند یا کوچک میمانند این درختان بعلا قطع ریشه در خاک استحکام چندانی نداردند و به سهولت کنده میشوند و بزودی خشک میکردند .
لاروها درداخل خاک به تناسب تغییرات درجه حرارت فصلی تغییر محل میدهند در ماه های گرم سال در نزدیکیهای سطح خاک فعالیت میکنند و در زمستان به اعماق خاک فرو میروند . به همین لحاظ مبارزه شیمیائی پائیزه و زمستانه در مورد لاروها نتایج مطلوب را نمیدهد . شفیره در نزدیکی سطح خاک تشکیل میشود و لاروهای کامل قبل از مرحله شفیره گی گهواره ای بیضی شکل را از گل درست میکنند و در داخل ان شفیره میشوند .
دشمنان طبیعی
کرم سفید ریشه دارای دشمنان طبیعی فراوان است که در مراحل مختلف زندگی انها را مورد حمله قرار میدهند . حشرات کامل و لاروها اغلب بوسیله پرندگان و بعضی از جوندگان و جانوران دیگر شکار میشوند . تخمهای این حشره غذای مناسبی برای گونه های مختلفی از مورچگان میباشد و اغلب بوسیله اانها  ربوده مبشوند . لاروها مورد حمله میکروارگانیزم ها و ارگانیزم های مختلف قرار میگیرند میزان پارازیتیسمتی کرمهای سفید ریشه (Polyphillaolivieri) در سن سوم با نماتدهای بیماری زای حشرات Steinernema و HeterorhabditisBacteriophora به ترتیب 38/33 و 87/45 درصد گزارش شده است .
خرازی از یک بیماری قارچی بنام ( metch) MetarrhiziumAnisopliae و همچنین یک بیماری Coccidose که عامل ان پروتوزئری است بنام Adelinasp نام میبرد که به لاروهای این افت حمله میکند .
خرازی و صالحی مگس پارازیت بنام Microphtalma-europaea Egg.  را در تنکابن و نوشهر و کرج دیده اند . و حشره ماده این مگس تحخمهای در شرف تفریخ خود را در خاک در محل فعالیت لاروهای میزبان قرار داده و لاروهای مگس از منافذ تنفسی لارو میزبان در بدن او نفوذ میکند .
استفاده از قارچ MethariziumAnisopliae در مقابل با دیگر عوامل بیماری زا مانند نماتد ها دارای سرعت بیماری زائی بیشتری است . و توانائی ایجاد تلفات بالاتری را در بین جمعیت این افراد دارد .
اثر همزمان نماتد Heterorhabditasbacteriophora و قارچ Methariziumanisopliae روی کرم سفید ریشه polyphyllaolivieri درصد تلفات را افزایش میدهد .
همچنین جانور تکیاخته معروف به Mosemanelolonthae در خاکهای مرطوب و هوموس دار بشدت کرمهای سفید ریشه را مورد حمله قرار میدهد چندین گونه از زنبورهای جنس Scoliidae پارازیت های بسیار مفید و موثر کرمهای سفید ریشه میباشد . این زنبورها داخل خاک کرم های سفید ریشه را با نیش خود فلج کرده و در روی بدن انها تخم میگذارند و نوزادان این زنبورها پس از خروج از تخم از خون و نسج زنده ولی غیر متحرک کرمهای سفید ریشه تغذیه میکنند و انها را از بین میبرند .
مجموعا هفت گونه و زیر گونه از جنس Scolia F .  بشرح زیر برای اولین بار از ایران گزارش شده است .
Scolia(ُscolia)fallax ever
Scolia(Scolia) galbula pall
Scolia(ُscolia)sexmaculateorientalisSten
Scolia(ُscolia)luciformisScor
Scolia(ُscolia)flaviceps Evers
Scolia(ُscolia)flavicepsmangichlakensis Rad
Scolia(ُscolia)turkestanica Bet .
بعلاوه در این بررسی ها روی بدن لارو کنه های زرد رنگ بسیار فعال مشاهده گردید که دقیقا اهمیت انهااز نظر پارازیتسیمی معلوم نیست .
راه های کنترل
مبارزه مکانیکی علیه این افت منحصر به جمع اوری و از بین بردن لاروها و حشرات کامل میباشد . زیر و رو کردن خاک اطراف ریشه درختان الوده در ماههای تابستان و اوایل پائیز جمع اوری لاروها و همچنین تغذیه پرندگان از انها سبب کاهش جمعیت افت میگردد و چنانچه مبارزه مکانیکی در سطح وسیع میسر نگردد بایستی از طریق کاربرد سموم مبادرت به کنترل افت نمود . جمع اوری حشرات کامل با استفاده از تله های نوری سبب کاهش جمعیت افت میگردد .
از نظر شیمیائی اغلب سمومی که علیع افات دیگر باغ میوه بکاربرده میشوند در صورتیکه مصادف با ظهور حشرات کامل مصرف شوند حشرات کامل این افت را نیز تا حدودی از بین مبیرند . مبارزه شیمیائی عمدتا علیه لاروهای این افت به دو روش صورت میگیرد :
الف- سمپاشی عمومی سطح باغ و مزرعه و زیر و رو کردن خاک بعمق 25 تا 30سانتی متر است ترکیباتی که برای این منظور در سطح یک هکتار بکار مبیرند عبارتند از دیازینون گرانول 10درصد هشتاد کیلو در هکتار ، دورسیان گرانول 50 درصد بیست کیاوگرم در هکتار .
ب- سمپاشی خاک اطراف درختان منفرد که به این افت الودگی شدید نشان میدهند . برای این منظور خاک اطراف طوقه درختان الوده را تا روی ریشه های اصلی بشعاع نیم تا یک متر کنار میزنند و منطقه ریشه های اصلی را با محلول دیازینون 60 درصد یا با فورادان تجارتی بخوبی خیس میکنند ( 5 تا 10 لیتر برای هر درخت ) و خاک را بجای خود برمیگردانند .
گونه های دیگری از این خانواده که از ریشه درختان میوه تغذیه میکنند عبارتند از :
AmphimalloncaucasjcusGyll.
sync:A.vernalisBrulle
که روی ریشه درختان زردالو – سیب و گیلاس از اذربایجان شرقی گزارش شده است .
AmphimallonsolstitialisL .
A.autum,alis Geoff.
sync . A. limbutipennis Villa
A.lateralisMuls .and Ray
Balachowsky لاروهای گونه های فوق را روی ریشه نهالستانهای درختان میوه در شمال ایران نامبرده است .