فنون گل آرایی

گل­ها و برگ­ها هر چند که به تنهایی، شاداب­ترین و جذاب­ترین اجسام طبیعتند و در یک دسته گل نیز که تعدادی  از آنها کنار هم قرار می­گیرند، زیبایی یکدیگر را کامل می­سازند ولی در صورت یک دسته گل می­تواند نمایانگر یک احساس لطیف باشد امروزه که دسته گل در تمام مراسم مختلف زندگی ما از بخش تولد گرفته تا مراسم عزاداری، سهمی دارد تغییر زیادی یافته و تحول به سزائی داشته است و از روزگارانی که یک باغبان بدون کوچک­ترین اطلاع از گل آرایی برای ترتیب دادن دسته گل فقط به سراغ گل­هایی می رفت که آماده پلاسیدن بودند. تا عصر ما، که آفریدن دسته گل بیش از گل پروری حائز اهمیت است و تفاوت زیادی کرده است.

در دنیای ما گاهی، دسته گل که هدیه می­شود می­تواند احساسات لطیفی را بازگو کند، که زبان از بیانش عاجز ماند و قلم از نوشتن باز می­ایستد پس باید زبان گل­ها را یاد گرفت و به این جهت است که در قرن ما گل آرایی تنها فن به حساب نمی­آید. بلکه به نوبه ی خود هنری ظریف محسوب می­شود.

در گل آرایی امروز، قرینه سازی در دسته گل جای خود را به یک بی نظمی مخصوص داده است. دیگر کسی گل ها را روی هم توده نمی­کند زیرا متخصصان با ذوق، این عقیده را دارند که در یک دسته گل باید گل های مختلف با فاصله­های متفاوتی از یکدیگر قرار گیرند و در سطوح گوناگون قد برافرازند، تا زنده و خیال انگیز جلوه کنند. امروزه در دسته گل های مدرن، ساقه و برگ درختان مختلف، علف وحشی، شکوفه­های میوه، ریشه، شاخه­های خشک درختان آهن پاره زنگ زده، نی مرداب، خار و خس، بادمجان و گوجه فرنگی... کنار گل های زینتی نفیس در گلدان جای می گیرند و یک دنیا لطف و زیبایی را به خانه شما به ارمغان می اورند. همچنین در گل آرایی مدرن، گل­هایی با گلدان­های قیمتی بزرگ جای خود را به کوزه­ها و سینی­ها و بشقاب­ها و قندان­ها، سوپ خوری هاف کاسه­ها و ظرف­های سفالی مختلف داده­اند تا با هزینه­ی کم محیط زندگی شما را خیال انگیز و رویا آفرین سازند. شاید گل آرایی را باید آموخت نه برای آراستن دسته گل، بلکه برای خلق آن.

نکات مهم در گل آرایی:

برای ایجاد دسته گل­های زیبا، علاوه بر داشتن ذوق و ابتکار مراعات 13 نکته زیر ضروری است:

1ـ گل­ها را حتما باید خودتان انتخاب کنید، با مواد اولیه محدود و موجود، آرامش یک دسته گل زیبا و دوست داشتنی مشکل است.

2ـ  هنگام قرار دادن گل در گلدان، ان را در دستتان بچرخانید و زیبایی آن را از زوایای مختلف بررسی کنید و در بهترین وضعیت قرار دهید.

3ـ هرگز گل را کوتاه نچینید، مخصوصا اگر گلی به صورت غنچه یا نیم شکفته است، باید آن را با ساقه­ای به حد کافی بلند انتخاب کنید. یزرا این گل عمر درازی در پیش دارد و به احتمال زیاد شما چند بار انتهای ساقه ان را خواهید برید و مجدداً در گلدان قرار خواهید داد.

4ـ  بلعکس، گل­های بزرگ و کاملا شکفته شده را می­توانید با ساقه کوتاه ببرید. زیرا این گل در اطراف پایینی دسته گل قرار خواهد گرفت و پایه­های آن را تشکیل خواهد داد به طور کلی ساقه­های گل­های بزرگ و بلند زود خمیده می­شوند و لطف دسته گل را از بین می­برند.

5ـ در حالت کلی باید ساقه گل­ها را در خارج از آب یک گلدان همدیگر را قطع نکنند، تا وضع طبیعی خود را حفظ نماید مگر در دسته گل­های مخصوص که آنها را شرح خواهیم داد.

6- هر گلی را وقتی در کنز یا اسفنج قرار می­دهید. استحکام ان را بررسی کنید. چه بسا که پس از ساختن و پرداختن دسته گل ضمن جابه جا کردن گلدان یا در اثر جریان هوا، زحمتی که برای آراستن ان کشیده­اید هدر می­رود.

7ـ پس از تکمیل دسته گل با یک قیچی قسمت­های اضافی و غیر لازم آن را ببرید برای این کار دسته گل را بچرخانید و قسمت­های مختلف آن رات از زوایای مختلف بررسی کرده و قیچی کنید.

8 – پس از تکمیل دسته گل با یک قیچی قسمت های اضافی و غیر لازم آن را ببرید برای ایثن کار دسته گل را بچرخانید و قسمت­های مختلف آن را از زوایای متفاوت بررسی کرده و قیچی کنید.

9ـ در موارد خاص که گلدان فقط از یک طرف در معرض دید قرار خواهد گرفت، گل­هایی را انتخاب کنید که طبیعا به سمت خاصی خمیدگی پیدا کرده اند تا از نور حداکثر استفاده را داشته باشند.

10ـ  هر قدر می­توانید گل­هایی به رنگ­های مساوی انتخاب کنید ضد و نقیض بودن آنها دسته گل را زشت می­سازد.

11ـ علی رغم آنچه که معمول استف باید به طرف خارج گلدان خمیده شوند بلکه بهتر است حتی الامکان به مرکز دسته گل متوجه گردند.

12 – دسته گل­ها که عمق نداشته باشند زشت دیده می­شود پس گل­ها را حتماً طوری در گلدان قرار دهید که سه بعدی دیده شده و در ضمن حتی المقدور از قرینه سازی خوداری کنید.

13 – هنگام چیدن یک گل، باید آن را از انتهای شاخه فرعی (جائیکه از شاخه اصلی جدا می شود) ببرید.

14 – سعی کنید دسته گل­هایی که برای خود یا دیگران می­سازید، حتماً با یکدیگر متفاوت باشند، مانند یک اهنگ ساز که هر آهنگی را فقط یک بار می­سازد.

ساختمان یک دسته گل

یک دسته گل مجموعه­ای است از گل­ها و برگ­ها که از نظر رنگ و شکل و حالت با یکدیگر هماهنگی دارند. به طور مطبوعی کنار هم قرار گرفتند و هر کدام زیبایی دیگری را کامل می سازد.

الف) مواد اولیه مناسب: ترکیبی از زیباترین و تازه­ترین و شاداب­ترین گل­ها با متناسب­ترین ساقه­ها.

ب) ترکیب و تلفیق گل­ها و برگ­ها: مجموعه­ای از گل­ها و برگ­ها

طرح دسته گل:

در گل آرایی نیز ابتدا باید شکل گل را در ذهن مشخص کرد و سپس اقدام به تهیه گل و سپس در گلدان جای نمود؟

الف) شکل هندسی: قبل از آرایش دسته گل حجم ان باید دقیق مشخص شود. علاوه بر ان فرم هندسی از قبیل مثلثی، دیواری، بیضی و مربعی، به شکل L یا T یا S منظم یا نامنظم...

ب) عنصر اصلی دسته گل: عموماً در هر دسته گل، یک عامل اصلی باید متمایز باشد مانند یک شاخه­ی پر از شکوفه یا میوه دار. همچنین یک شاخه با ریشه خشک، یک بوته­ی خار... و گل­ها و برگ­های دیگری که روی آن قرار می­گیرد.

منظور از دسته گل چیست؟ برای هدیه دادن، برای جشن عروسی، تولد، یا مخصوص اتاق پذیرایی.

تناسب دسته گل

برای ساختن یک دسته گل مطبوع و متناسب، ملایم و موزون بایستی از هماهنگی کامل بین مواد اولیه قرار بگیرند تا زیبایی یکدیگر را کامل سازند.

دسته گل­های کلاسیک

در آرایش این دسته گل اختیارات گل آرا محدود است و فقط در انتخاب گل­ها و بر­گها و تلفیق انها با یکدیگر ذوق و سلیقه بکار برد. ولی تغییرات در شکل هندسی ان باعث ایجاد مشکل می شود. بیشتر در مراسم مختلف از قبیل تولد و عروسی و عید، اهدای نوع دسته گل کلاسیک مناسب­تر است.

انواع دسته گل بی­قرینه به شکل L

روش کار: از خصوصیات این دسته گل داشتن یک گودی کامل مشخص که هنگام گل آرایی باید به ان توجه بیشتری شود اینگونه دسته گل ها معمولاً دارای سه خط (بلند، متوسط و کوتاه) هستند علاوه بر آن این دسته گل ها یک ناحیه کانون مهم دارد.

خط بلند: نشانه ارتفاع گلدان که برای قرار گرفتن در گلدان­های باریک و بلند طول این قسمت باید در حدود دو برابر ارتفاع گلدان باشد از گل­هایی از قبیل مینا (Bellis) یا یاس رونده (Jasminum) و رز (Rosa) و لاله (Tulipa) برگ­های لاله استفاده کرد. در خط متوسط طول این خط نسبت به خط بلند کمی کوتاه تر است و بهتر است نسبت به طول خط مساوی 3/2 یا 3/4 یا 2/1 در نظر گرفت. ارقام کوتاه گلایل، مینا خشک یا یاس زرد (Forsythhhia) تازه.

در خط کوتاه وجود این خط زیبایی گلدان را کاملتر می سازد و این خط از یک یا دو سه گل تشکیل شده است و از گل­هایی از قبیل (رز درشت) Rosa، رعنا زیبا (Gaillarida) ژربرا (Gerber) داودی (Chrysanthemum)، آنتوریوم (Anthurinum)، برگ­های سبز آسپارگوس (Asparagus) انواع لاله­ها برگ­های آنتوریوم و برگ­های پهن دیگری استفاده کرد. (عکس شماره 1).

2 – دسته گل یک طرفه:

این دسته گل معمولاً از سه قسمت تشکیل شده است. قسمت O,A,B

خطO که قائم است و بهتر است به طول دو سوم قطر سطح گلدان باشد و دو خط دیگر A و B در طرفین این خط اصل قرار گیرد. طول هر یک از یک از این دو خط سه چهارم یا نصف خط اصلی قائم است و بهتر است که علاوه بر سه خط اصل دو خط دیگر کوچکی نیز در پشت این بازو ها قرار می­گیرد. که از یک یا چند گل درشت خوشه تشکیل می یابد. لازم به یادآوری است که این دسته گل فقط در گلدان­های پایه دار جلوه بهتری دارد. استخوان بندی ان با شاخه­های باریک درختان و ختمی درختی (Hibiscus) در ناحیه کانونی و گل مارگریتی (Chysanthemam) دور ان را احاطه کرده اند و در نهایت با برگ های آسپاراگوس زیبایی آن را کامل می­کنیم.

3 – روش کار: استخوان بندی این دسته گل را مانند دسته گل­های قبلی، سه خط اصلی تشکیل می دهند که یکی قائم است و دو تا دیگر تقریباً افقی بوده و کمی پائین خمیده شده اند هر دو کمی به جلو تمایل دارند تا دسته گل دارای گودی باشد در حالت کلی یکی از این دو خط به اندازه 3/2 خط قائم و دیگری 3/1 ان است ولی در موارد مختلف می توانید به مناسبی در انها تغییراتی بدهید.

ناحیه کانونی هسته گل در محل تقاطع سه خط اصلی قرار دارد و از یک یا چند گل تقریباً درشت و خوش رنگ و زنده تشکیل می­یابد. در این دسته گل از گل­های ارکیده سفید (orchids) که ناحیه کانونی را تشکیل داده و برگ­های شمشاد (Bouxus) و گل های سوسن (Lilium) به اضافه چند گل لاله (Tulipa) به ان زیبایی می­بخشد. عکس شماره 2

4 – روش کار: این دسته گل معمولا در گلدان­های استوانه­ای باریک و بلند بودن گلدان و دسته گل باعث می­شود که اگر از وضعیت قائم کوچکترین انحرافی حاصل شود دسته گل تعادل خود را از دست داده و سقوط می­کند. برای قائمخ ایستادن دسته گل از نی استفاده کرده و از زنبق­های نیمه شکفته در بالا و زنبق (Iris) کاملا شکوفا در سطح پایین تری قرار می­گیرد و از گل­های مینا (Bellis) توام با برگ­های کوچک به ان زیبایی خاصی می­بخشد. عکس شماره 2.

5 – دسته گل به شکل S

روش کار: اساس دسته گل را دو خط منحنی تشکیل می­دهند که با برخورد به هم شکل S را می­سازند از ساقه­های باریک گل ها و درختان می توان استفاده کرد. در وسط چند گل خوش رنگ و جالب همراه خیلی بزرگ تزئینی درشت و مناسب تعادل را در دسته گل برقرار می سازد. این دسته گل مخصوص گلدان های بلند باریک است. این دسته گل به دو نوع تقسیم می­گردد.

الف) نوع معمولی:       

روش کار: خط­های این دسته گل را از گل­های طاووسی (Spartium) می توان استفاده کرد و از غنچه­های لیلیوم (Lilium) و گل های شکفته لیلیوم نیز در ناحیه کانونی به همراه دو نوع برگ های بزرگ و کوچک تزئین می­شوند گلدان سفید استوانه­ای بلند برای این نوع دسته گل مناسب­­تر است. عکس شماره 3.

ب) نوع مدرن

روش کار: خطوط اصلی این دسته گل را از بید مجنون (Salix)

می­توان استفاده کرد. سه برگ بزرگ تزئینی در واقع حجم این دسته گل را تشکیل می دهند و گل هایی از قبیل رعنا زیبا (Gaillardia) و سرخارگل کوکب کوهی (Rudbeckia) را در ناحیه کانونی قرار می­دهند. عکس شماره 3.

6) دسته گل کروی

روش کار: این دسته گل عموماً در گلدان های پایه دار با دهانه وسیع یا از تلفیق یک گلدان معمولی و یک سینی مناسب می توان استفاده کرد.

در این نمونه توده­ای از گل­های شب بو (Mathiola) داودی (Chysanthemum) مارگریتی کنار هم قرار گرفته و عموماً ساقه­های کوتاهند و به یک اسفنج خشک که به شکل نیم کره در وسط گلدان قرار می گیرد. عکس شماره 4

توصیه­های کاربردی:

ـ گل و گیاه باعث ایجاد حس و نگرش مثبت به زندگی و آرامش (Well being) احساس شادی، رضایت و میمنت در افراد می­شود.

- گل و گیاه به ویژه دریافت یک شاخه گل یا گلدان کوچک گل به سرعت می تواند شخص را تغییر دهد و او را هیجان زده کند.

• گل نشانه مشارکت و دوستس است، چرا که با هدیه دادن گل، لذت بردن از زیبایی را با یکدیگر تقسیم می­کنیم.
• پژوهشگران دانشگاه داکوتای شمالی امریکا با بررسی بیش از ده هزار نفر در طول یک سال دریافتند هر فرد پنج ثانیه پس از دریافت یک شاخه یا دسته گل و یا یک گلدان کوچک به عنوان هدیه یکی از این سه عکس­العمل را بروز می دهد.